RIJTAAK.NL · VOOR RIJINSTRUCTEURS
Je kunt rijles geven. Hoe leer je het denken vóór de handeling onderwijzen?
Een fout kunnen corrigeren is iets anders dan begrijpen hoe die fout in het leerproces ontstaat. Wil je verder komen dan aanwijzingen, herhaling en begeleiding? Begin dan bij de deskundigheid die je daarvoor moet ontwikkelen.
Je ervaring is geen antwoord op iedere leervraag
Je ziet dat een leerling te laat kijkt, aarzelt of een verkeerde keuze maakt. Je kunt ingrijpen, uitleggen wat anders moet en de situatie opnieuw laten oefenen. Maar daarmee heb je nog niet vastgesteld waardoor het denkproces vastloopt.
Een lesmethode volgen, modules afsluiten, coachingsvragen stellen en het lestempo aanpassen beantwoorden die vraag evenmin vanzelf. Je moet leren onderzoeken welke informatie de leerling opmerkt, welke betekenis die eraan geeft en wanneer een beslissing wordt voorbereid.
“Dat doe ik al” vraagt om een concreet antwoord: welk begrip heb je vóór de uitvoering opgebouwd, hoe heb je dat onderzocht en wat kon de leerling daarna zelfstandig verklaren?
Dezelfde fout vraagt niet altijd dezelfde oefening
Je leerling ziet een fietser te laat. Je zegt: eerder kijken. Maar zag de leerling de fietser niet, werd het mogelijke conflict niet begrepen, kwam het begrip te laat of nam de voertuigbediening alle aandacht in beslag?
Dat zijn verschillende onderwijsproblemen. Als je alleen de zichtbare uitvoering corrigeert, kun je de verkeerde oplossing blijven herhalen. De leerling maakt meer lesuren, maar het ontbrekende begrip blijft bestaan.
Jouw volgende stap is leren de oorzaak achter de uitvoering te onderzoeken en daarop een passende onderwijsstap te ontwerpen.
Wat moet je als instructeur verder ontwikkelen?
- Begrip onderzoeken: laat de leerling vóór het rijden uitleggen wat die ziet, verwacht en nog niet weet.
- Een denkdoel formuleren: beschrijf welke samenhang de leerling moet begrijpen, naast welke handeling moet lukken.
- Informatie leren ordenen: onderzoek hoe relevante kenmerken, verkeerscontext en mogelijke veranderingen bij elkaar komen.
- Beslissingen voorbereiden: werk aan verwachtingen en alternatieven voordat de verkeerssituatie directe actie vraagt.
- Verschillende situaties vergelijken: onderzoek of het begrip ook werkt wanneer de omgeving verandert.
- Je aanpak onderbouwen: verbind observatie, ontbrekend begrip, onderwijsdoel en vervolgstap. Alleen extra lessen adviseren is onvoldoende uitleg.
DE CONCRETE VERVOLGSTAP
WRM-78: Vooraf Gestuurd Verkeersinzicht
Deze AVN-bijscholing richt zich op de verschuiving van het corrigeren van handelingen naar het ontwikkelen van het denkproces dat daaraan voorafgaat. Auteur en ontwikkelaar: Anjo Joostens.
Je maakt kennis met de onderwijsarchitectuur van Primair Rijonderwijs en onderzoekt hoe je de leerling vóór het beslismoment helpt relevante informatie te herkennen, verkeerscontext te begrijpen, verwachtingen op te bouwen en beslissingen voor te bereiden.
- Welke informatie is voor deze situatie bepalend?
- Wat moet de leerling begrijpen voordat je de uitvoering laat oefenen?
- Wanneer ontstaat de verwachting en wanneer volgt de beslissing?
- Hoe herken je dat een leerling nog afhankelijk is van jouw aanwijzingen?
- Welke volgende onderwijsstap past bij wat je hebt waargenomen?
Een nieuwe werkwijze vraagt meer dan een nieuw etiket
Een extra certificaat of een nieuwe versie van een bekende opleidingsmethode verandert je onderwijs niet vanzelf. Ook deelname aan WRM-78 is geen eindpunt: de waarde wordt zichtbaar in wat jij daarna voorbereidt, onderzoekt en toepast.
Werk daarom één rijtaak uit: wat moet de leerling vooraf begrijpen, hoe onderzoek je dat, wat observeer je tijdens de uitvoering en welke volgende stap volgt daaruit? Gebruik Rijtaak.nl voor de verbinding met lesplan, leerplan, instructiekaart en ontwikkeling.
Ga verder studeren in wat je nog niet beheerst. Maak het verschil zichtbaar in het leerproces van je leerling.
BLOKONDERWIJS® en Rijtaak.nl hebben ieder een eigen opdracht
BLOKONDERWIJS® verzorgt het onderwijsaanbod voor consumenten waarin hun eigen leerproces en verkeersbegrip centraal staan. Rijtaak.nl richt zich op jouw professionele ontwikkeling en de vertaling naar lesuitvoering.
De consumentenboodschap stelt een concrete vraag aan jouw vak: welk onderwijs krijgt de leerling vóórdat die onder rijsnelheid moet handelen? WRM-78 biedt je een begin om vanuit de AVN-onderwijsarchitectuur aan dat antwoord te werken.
